Deel dit artikel:

De 22m2 Klasse veert op

In januari 1935 werd in de Golfslag, het officiële orgaan van de Noord Nederlands Watersport Bond, een prijsvraag uitgeschreven voor een nieuwe wedstrijdklasse.

Historie: het prille begin van de 22m2
In januari 1935 werd in de Golfslag, het officiële orgaan van de Noord Nederlands Watersport Bond, een prijsvraag uitgeschreven voor een nieuwe wedstrijdklasse. “Het jacht moest behoorlijk snel en behendig zijn, terwijl het tevens als toerjacht gebruikt kon worden en zo zeewaardig zijn dat het geschikt is voor de Friese meren.” Het ontwerp moest het gat tussen de 16m2 en de 7.10 m-klasse dichten. Kort daarna werd in 1937 ook de 30m2 door de NNWB geïntroduceerd. Mede daardoor duurde het tot de tweede wereldoorlog voordat de bouw van 22-tigers pas echt goed op gang kwam. Tot de tweede WO werden er negen schepen gebouwd.  De eerste 22m2 gebouwd door Kuipers in Sneek kostte ongeveer 1300 gulden. In de drie oorlogsjaren werden in totaal 26 schepen gebouwd. Vaak door aannemers die zich tijdelijk op de scheepsbouw richten bij gebrek aan normaal werk.

de eerste jaren
Na de oorlog zwakte de belangstelling weer wat af vanwege de opkomst van de Valk, de Vrijheid en andere ontwerpen die op de wedstrijden in heel Nederland werden toegelaten. Met de 22m2 kon alleen aan wedstrijden in Noord Nederland worden deelgenomen. Voeg daarbij de opkomst van polyester, de tendens naar eenmansbootjes en de populariteit van het surfen dan wordt duidelijk dat de klasse voor landelijke begrippen altijd een bescheiden omvang heeft gehad. Desondanks zijn er tot 2000 toch in totaal nog 71 schepen gebouwd.

de ups en downs
Er heeft altijd leven gezeten in de ontstaansgeschiedenis van de 22m2. Zo vervulde het een voortrekkersrol bij de introductie van het dacron. Toen in 1959 de 22m2-zeilers de zeileigenschappen van de 22-tiger wilde verbeteren met het invoeren van een genua werd voor het eerst ook dacron toegestaan. Ondanks dat de band tussen de zeilers altijd al sterk was duurde het tot 1983 voordat er door de oprichting van de 22m2 klassenorganisatie een echte eenheid ontstond. Voor de officiële oprichting van de klasse was er een informele klassenorganisatie met o.a. Reinder Schaap als voorzitter. De periode daarvoor, eind jaren 60 begin 70, was er al een coördinator in de persoon van Bram Dijkstra. Men trof elkaar veelal rond de wedstrijden die veelal op de wateren rond Grouw gevaren werden. Er werd soms met tot wel 20  schepen aan de Sneekweek deelgenomen. Maar er waren ook jaren dat er geen 22m2 aan de start verscheen. In een poging de belangstelling voor de 22m2 landelijk te verbreden heeft de klasse in 1959 meegedaan aan de Kaagweek. Het is bij een eenmalige actie gebleven. En nog steeds vaart het overgrote deel van de vloot in Friesland. Ondanks zijn geweldige zeileigenschappen kun je zeggen dat de 22-tiger een echt Fries schip is gebleven. Ontworpen voor het noordelijke wedstrijdwater.

Technisch ontwerp
De romp van een 22m2 is gebouwd volgens het Bulthuis concept. De lattenbouw die we van de 16m2 kennen.  De latten werden aangebracht op spanten met daartussen dunne hulpspantjes. Dit om het gewicht zoveel mogelijk te beperken. Alleen de  70 en de 71 hebben een blank gelakt latten- of multiplex mahonie dek. Bij alle andere schepen is het dek van origine geverfd in zachte pasteltinten.

De hoofdeisen voor het oorspronkelijk ontwerp waren:

  • Behoorlijk snel
  • Bruikbaar als toerjacht
  • Zeewaardig voor de Friese meren
  • Zoveel mogelijk een elegant uiterlijk

De afmetingen van een 22m2 zijn:

Lengte: 7 m

Breedte: 1,90 m

Diepgang: 0,90 m

Grootzeil: 16.60 m2

Genua: 10,20 m2

Spinaker: 20,90 m2

De 22m2 ontleent haar naam aan het oorspronkelijke zeiloppervlak. Het voert een gaffeltuig. In 1959 is het zeiloppervlak aanmerkelijk vergroot door de invoering van de genua ter vervanging van de standaard fok. De 22m2 wordt in wedstrijden normaal met 3 personen gezeild (2 is toegestaan).

Zeileigenschappen
De zeileigenschappen van de 22m2 zijn bijzonder. Wanneer je de vorm ziet herkent de kenner direct de ontwerplijnen van de Draak, de Pampus en de Regenboog. Hij ligt makkelijk op het roer, heeft een lange waterlijn en komt door zijn relatief lage gewicht (1.000 kg) makkelijk op snelheid. Tot windkracht 4 is hij menig ander type schip te snel af. In de Sneekweek startten de 22tigers vaak na de Regenbogen. Tegen het eind van de wedstrijd werd de achterhoede van de Regenbogen ingelopen door de 22tigers. Dit heeft alles te maken gewicht, met rompvorm en tuigage. Door de grotere genua staat er nu zonder spinaker 26,8 m2 tuig op. Dat is relatief veel bij zo’n ranke lange romp. De rompsnelheid van de 22m2 ligt rond de 11 km per uur. De kuip biedt voldoende ruimte om met 4 personen te toeren. In de wedstrijd mag met 2 personen gevaren worden maar bij meer dan windkracht 4 is 3 personen wel zo comfortabel. Extra handen voor de spinaker, de bakstagen en het gewicht kan dan goed gebruikt worden.

Waar staat de klasse anno 2018
De 22m2 klasse bestaat nog steeds. Al heeft hij de laatste jaren een sluimerend bestaan geleid. Zoals eerder in de historie van de klasse is er nu weer een periode van enige ‘windstilte’. Dit heeft alles te maken met de veranderde vakantiebestedingen en de ontwikkelingen in de watersport. Sinds een jaar of 6 is er geen deelname meer aan de  Sneekweek. Van de 71 schepen die vanaf 1934 gebouwd zijn is nog een respectabel aantal van 32 schepen bij de klasse bekend. De meeste in goede conditie. De 22m2 was eens het vertier van de Friese notabelen die met elkaar in de wedstrijden om de eer streden. Zo kreeg architect Abe Bonnema de boot als Delftse student van zijn vader, de Commissaris van de Koningin Linthorst Homan liet zelfs een tweede 22m2 bouwen, kreeg directeur Bouwes van de Coöperatieve Condens fabriek Friesland een 22m2 cadeau van de boeren bij zijn 25 jarig jubileum en liet veefokker/exporteur Hoite Schaap in ‘ 60 de 63 bouwen. Overigens werden alle vier deze schepen in Bergum bij jachtwerf Zijlstra gebouwd.

Het verhaal gaat dat sommige eigenaren pas aan boord stapten wanneer het schip volledig was opgetuigd. Er werden forse bedragen betaald voor restauraties. Tegen de prijzen van toen was dat zeker lonend. Nu zijn de prijzen sterk gedaald. Je koopt al een heel mooi schip voor rond de 4.000 euro. Vaak is de oude eigenaar blij wanneer hij zijn boot aan een enthousiaste zeiler kan overdoen en valt er over de prijs te praten. De bezitter van een 22m2 steekt anno 2018 zijn handen meer uit de mouwen. Nog steeds zijn rond de 21 trotse eigenaren ieder seizoen ergens in Nederland te vinden op het water. De overige schepen staan vaak al meerdere jaren gestald. Een enkele vraagt een stevige opknapbeurt, maar de meeste zijn in prima conditie. Haast alle schepen zijn uitgevoerd als wedstrijdschip. Dus kwaliteitsbeslag, lieren, reels voor genua, bakstagen en spinaker, verstelbare overloop en soms zelflozers en een rolfok. Veel schepen hebben meerdere sets zeilen. Een uitdaging voor de betere toerzeiler die ook eens aan een wedstrijd mee wil doen.

De activiteiten binnen de klasse beperkten zich de afgelopen jaren tot de Princenhoftocht die eider jaar rond Grouw gezeild wordt. Er was een deelname van zo’n 4 schepen. Vorig jaar namen er voor het eerst twee schepen deel aan het Kruis van Heeg. Een laagdrempelige zeilevenement met 2 wedstrijden waar de gezelligheid voorop staat. Het idee werd geboren de klasse weer opnieuw leven in te blazen. Een 4-tal leden staken de koppen bij elkaar en het Actie Comité 22m2 Klasse was geboren. Eerst werd de oude Botenlijst weer geüpdatet. Emailadressen waren niet meer in gebruik en telefoonnummers gewijzigd. Daarna werd een korte enquête gehouden onder de leden. Er werden een 6-tal evenementen voorgesteld. De respons maakte duidelijk dat de eigenaren van de 22m2 vooral wil gaan voor laagdrempelige wedstrijden en toertochten. Voor de Sneekweek was nagenoeg geen belangstelling. De leden kozen op de voorjaarsvergadering voor drie evenementen in 2018.

  • De Princenhoftocht in de tweede helft van juni
  • Deelname aan Oud Zeilend Hout (Bergumermeer) 14/15 juli
  • Deelname aan het Kruis van Heeg 25 augustus

Daarnaast werd besloten opstapdagen te gaan organiseren. Belangstellenden worden uitgenodigd om te ervaren hoe geweldig een 22m2 zeilt. Gekoppeld aan het evenement Oud Zeilend Hout en op 26 augustus (na het Kruis van Heeg) kan worden (mee)gevaren.  8 Booteigenaren zijn bereid geïnteresseerden uitleg te geven over de ins en outs van de 22m2. Het Comité hoopt interesse te wekken voor die mooi boten die voor een schappelijk bedrag te koop zijn. Een nieuwe booteigenaar vormt een afsluiting van een mooie periode van de oude bezitter, is goed voor onze klasse en de start van veel zeilplezier voor de nieuwe koper.  

Belangstellenden kunnen zich melden bij:
Reinder Schaap
06 48 1313 07
reinder.schaap@gmail.com

naar boven