Wingfoilen is een van de snelst groeiende watersporten van Nederland. Als je het een keer hebt geprobeerd, snap je waarom. Je staat op een board, de wind pakt in je wing en dan til je op. Stil, snel en bijna gewichtloos zweef je boven het water. Een gevoel als geen ander.
Bij wingfoilen word je voortgedreven door een opblaasbare wing, een handgehouden vleugel zonder lijnen, terwijl een hydrofoil je board 50 tot 90 centimeter boven het wateroppervlak tilt. De sport combineert elementen van windsurfen, kitesurfen en foilen tot een unieke beleving. Praktisch voordeel: de wing past samengevouwen in een rugzak, dus je bent zo onderweg naar je favoriete spot.
Weersomstandigheden & wingfoilspots
Nederland heeft volop water om te wingfoilen — van de Zeeuwse delta tot de Friese meren. Wel is het belangrijk de juiste plek te kiezen. Een spot moet diep genoeg zijn zodat de foil de bodem niet raakt, en verborgen ondieptes zijn een risico om rekening mee te houden. Wingfoilen is toegestaan overal waar windsurfen is toegestaan.
Een groot voordeel van wingfoilen is dat je relatief weinig wind nodig hebt. Vanaf windkracht 3 (8 knopen) is het al goed te doen. Om wingfoilers te helpen de juiste spot te vinden voor de condities van die dag, ontwikkelde het Watersportverbond de app Wingspots. Hier vind je meer dan 130 spots waar je kunt wingfoilen, mét de actuele windcondities en -voorspellingen.
De app Wingspots brengt actuele weersinformatie en lokale spotkennis samen, zodat je goed voorbereid het water op gaat. Beschikbaar in de App Store en Google Play.
Waar kun je wingfoil les nemen?
Wingfoilen leer je niet in één middag — en dat hoeft ook niet. Gemiddeld zijn 5 à 6 lessen nodig om stabiel te kunnen foilen. De drie grootste uitdagingen zijn balanceren op het board, de wing in de juiste positie houden en stabiel blijven zodra je eenmaal boven het water zweeft. Met goede begeleiding kom je echter snel verder dan je verwacht.
Door het hele land zijn meer dan 40 scholen actief die wingfoillessen aanbieden, van de Zeeuwse delta tot het IJsselmeer en de Friese meren. De meeste scholen bieden proeflessen, beginnerscursussen, cursussen voor gevorderden en privélessen aan — zodat er voor elk niveau een passend aanbod is.
Op de Wingspots kaart van Ophetwater.nl vind je alle scholen en leslocaties bij jou in de buurt.
Wingfoil diploma behalen
In Nederland kun je het officiële wingfoildiploma van de Watersport Academy behalen. Je haalt het uitsluitend bij erkende wingfoilscholen, waar gecertificeerde instructeurs je stap voor stap begeleiden. Van de eerste wing-handling op het droge tot zelfstandig foilen op het water. Een goede basis maakt het leerproces veiliger, sneller en een stuk leuker.
- Kitemobile in Workum (Friesland)
- WingXperience in Almere (Flevoland)
- Windsurfvereniging Vlietland in Leidschendam (Zuid-Holland)
- Foil School Nederland in Zonnemaire (Zeeland)
Wingfoilen bij een vereniging
Wingfoilen is een jonge sport, maar groeit snel. Bij een aantal verenigingen kun je al terecht voor lessen en trainingen op verschillende niveaus, of om kennis te maken met het materiaal. Een mooie manier om de sport te ontdekken in een vertrouwde omgeving, samen met andere waterliefhebbers.
- Watersportvereniging Ouderkerkerplas in Ouderkerk aan de Amstel (Noord-Holland)
- Windsurfvereniging Vlietland in Leidschendam (Zuid-Holland)
De belangen van de wingfoiler
Het Watersportverbond behartigt de belangen van alle watersporters — ook die van de wingfoiler. Als relatief nieuwe en snel groeiende sport roept wingfoilen nieuwe vragen op: over ruimte op het water, veiligheid, natuur en milieu en de kwaliteit van ons vaarwater. Het Watersportverbond zet zich actief in om deze belangen te borgen, zodat wingfoilen in Nederland zich op een goede manier kan blijven ontwikkelen. Dit zijn de thema's waar wij ons sterk voor maken:
-
Amstelmeer: graniet op de bodem In dit populaire watersportgebied werd graniet gestort. Het Watersportverbond stelde kritische vragen. Wetenschappelijk onderzoek toonde aan dat het graniet geen schade oplevert aan de waterkwaliteit en watersporters zorgeloos kunnen blijven sporten.
-
Lauwersmeer: baggerslib tegengehouden In het Lauwersmeer dreigde baggerslib uit Friesland te worden gestort. Dit zou een flinke aanslag betekenen op de zwemwaterkwaliteit. Het Watersportverbond heeft zich hier tegen verzet, met succes. De storting is tegengehouden.
- Ruimte voor wingfoilen Wingfoilen is een snel groeiende tak van sport. Het Watersportverbond pleit ervoor dat de overheid tijdig nieuwe spots aanwijst en de benodigde infrastructuur en faciliteiten realiseert. Als bestaande spots overvol raken, bestaat de kans dat watersporters zelf op zoek gaan naar gebieden waar ze kunnen sporten, met het risico dat ze uit komen op plekken die niet wenselijk zijn.
Veelgestelde vragen over wingfoilen
Een hydrofoil is een draagvleugel die ervoor zorgt dat je niet meer op het water, maar letterlijk over het water vaart. Het principe is hetzelfde als een vliegtuigvleugel: door snelheid te creëren ontstaat stuwkracht omhoog. Vanaf circa 10 km/u tilt de uplift het board en jou boven het wateroppervlak. Door de lage weerstand kun je daarna met minimale windkracht hoge snelheden bereiken.
Het hangt er heel erg vanaf of je al ervaring hebt met andere boardsporten, maar over het algemeen is wingfoilen sneller te leren dan windsurfen of kitesurfen. De lichte wing is veilig en direct te controleren, waardoor vrijwel iedereen al tijdens de eerste les heen en weer vaart. De echte uitdaging begint zodra het board uit het water komt en je op de foil gaat "vliegen", wat een volledig nieuw spiergeheugen en subtiele balans vraagt. Met een goede instructie en een dag of drie oefenen maken de meeste beginners echter al hun eerste gecontroleerde meters in de lucht.
Hoewel de beginfase fysiek intensief kan zijn door het vele klimmen, zwemmen en balanceren, is wingfoilen over het algemeen een stuk minder zwaar dan wind- of kitesurfen. Het magische moment komt zodra je op de foil staat en begint te "vliegen", omdat de hydrofoil de waterweerstand wegneemt en de fysieke belasting direct minimaliseert. Eenmaal in de lucht zweef je heel efficiënt over het water, waardoor je moeiteloos uren achter elkaar kunt blijven foilen.
Een complete wingfoilset bestaat uit drie basisonderdelen: wing, board en hydrofoil. Aanvullend heb je persoonlijke veiligheidsuitrusting nodig. Als beginner is het slim om eerst te huren of les te nemen voordat je eigen materiaal aanschaft.
1. De wing
De wing is een opblaasbare handgehouden vleugel zonder lijnen. Een gangbare beginnersmaat is 5–6 m² bij een gewicht van 70–85 kg. Ben je lichter dan 70 kg, dan is 4 m² aan te raden. Gevorderden varen vaak met kleinere wings (bijvoorbeeld 3.5 m² tot 4.5 m²), wat zorgt voor meer bewegingsvrijheid in de golven of tijdens sprongen.
2. Het foilboard
Beginners kiezen voor veel volume: minimaal je eigen gewicht + 40 kg. Gevorderden rijden op kleinere boards van 60–100 liter voor meer performance. Een hardboard gaat iets beter door het water en heeft een betere performance. Een inflatable is goedkoper, lichter, veiliger bij vallen en makkelijker te transporteren. Foilmontage gaat via een tuttle box of deep tuttle box (controleer compatibiliteit met je foil).
3. De hydrofoil
De hydrofoil is de vleugelconstructie onder het board die ervoor zorgt dat je uit het water wordt getild. Dit systeem bestaat uit vier vaste onderdelen: de mast, de fuselage (de verbindingsbalk), de frontwing die zorgt voor de opwaartse kracht (lift), en de achtervleugel (de stabilisator) die zorgt voor de nodige controle en balans. Voor beginners is een hydrofoil met een grote frontwing van minimaal 1800 cm² of groter aan te raden. Qua mastlengte is 65 tot 85 centimeter ideaal voor vlak binnenwater, terwijl een langere mast van 90 centimeter beter geschikt is voor op zee om over de golven heen te kunnen varen.
Wat betreft materiaal kiezen starters meestal voor aluminium vanwege de lagere aanschafprijs. Gevorderden stappen echter al snel over op carbon, omdat dit materiaal veel lichter en stijver is, wat zorgt voor een directere respons en aanzienlijk betere prestaties op het water. Zodra je de basisvaardigheden volledig onder de knie hebt en moeiteloos blijft vliegen, verschuift de behoefte naar kleinere, snellere en meer gespecialiseerde hydrofoils.
4. Veiligheidsuitrusting
-
Wetsuit: 3/2 mm in de zomer, 5/4 mm in voor- en najaar
-
Helm: sterk aanbevolen, de foil is scherp en hard
-
Impactvest of drijfvest: beschermt romp en ribben bij vallen op de foil
-
Wing leash: verbindt wing aan pols of harness
-
Board leash: verbindt board aan enkel of knie
-
Watershoes of neopreen schoenen
Wingfoilen heeft zijn eigen jargon.
Take-off
Het moment waarop je van het wateroppervlak omhoogkomt en begint te foilen. Vereist voldoende snelheid en het verschuiven van je gewicht naar achter. De foil begint te liften — dit is de grootste uitdaging voor beginners.
Foilen / Vliegen
Rijden op de foil waarbij het board volledig boven het water zweeft. De kenmerkende beleving van de sport: geen weerstand, hoge snelheid, vrijwel geluidloos zweven boven het wateroppervlak.
Pompen (pumping)
De wing op en neer bewegen om extra snelheid en momentum te genereren. Nodig om take-off te initiëren bij weinig wind of om de foil in de lucht te houden bij een manoeuvre.
Giepen
Van richting wisselen waarbij de achterkant van het board door de wind gaat. Normaliter de makkelijkste manier om van richting te veranderen en een van de eerste manoeuvres die je leert.
Overstag
Van richting wisselen waarbij de voorkant van het board door de wind draait. Moeilijker dan giepen en vereist meer snelheid en precisie. Ook wel 'tack' of 'halvewinding' genaamd.
Aspect Ratio (AR)
De verhouding tussen de spanwijdte en diepte van een wing of foilvleugel. Hoge AR = meer glide en efficiency bij hoge snelheid. Lage AR = wendbaarder en beter bij lage snelheid, ideaal voor beginners.
Downwinden
Met de wind mee varen over langere afstanden, van punt A naar punt B. Een geavanceerde discipline waarbij je golven en deining benut om snelheid te genereren en lang te kunnen foilen.
Quiver
De collectie van meerdere wings die een wingfoiler gebruikt voor verschillende windsterktes. Met twee wings (bijv. 4 m² + 6 m²) dek je een groot windbereik af.
Dockstarten
Een techniek waarbij je de foil activeert vanuit een steiger of helling zonder wind — puur door te springen en te pompen. Helpt bij het leren pompen en foilgevoel ontwikkelen.
Met de toenemende drukte op het water door diverse activiteiten, is het behoud van veilige en vrije vaarwegen allesbehalve vanzelfsprekend. Het Watersportverbond zet zich het hele jaar door in om de belangen van watersporters te behartigen. Door je in te schrijven voor onze nieuwsbrief blijf je op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen en kun je actief bijdragen aan het behoud en de verbetering van de watersport.
